Geschiedenis

De Europese binnengrenzen mogen weliswaar sinds 1993 zijn opgeheven, in de praktijk liggen ze er nog altijd. “In Duitsland bestaat Kaffee- und Theesteuer, in Nederland niet. Duitsland heeft statiegeld op blikjes drank. Nederland niet”, zegt Loek Zeelen, mededirecteur van Die 2 Brüder von Venlo. “Aan die belastingverschillen tussen Nederland en Duitsland heeft Die 2 Brüder von Venlo zijn ontstaan te danken. Wat ons betreft, mogen dat soort verschillen blijven bestaan. Kijk eens, door de Kaffeesteuer is een pondspak koffie in Duitsland – afhankelijk van het merk – tussen de 50 eurocent en één euro duurder dan in Nederland. Tien pakken koffie, tel uit je winst.”

Koffie heeft Die 2 Brüder von Venlo groot én voor Nederlandse begrippen uniek gemaakt. Het familiebedrijf werd in 1961 opgericht door Geurt en Gerrit Snetselaar, de twee Venlose broers, Brüder. Ze startten een levensmiddelenzaak, maar de verkoop van (levensmiddelen aan de Nederlandse consument)wilde niet van de grond komen. “Ze hebben zich daardoor gericht op de Duitse klant van vlak over de grens”, verklaart Loek Zeelen. “Daar was niet iedereen in Venlo blij mee, waar de Duitse bezetting nog vers in het geheugen zat.”

Familiebedrijf

Na wat omzwervingen in de Venlose binnenstad, waar de broers Snetselaar ook meerdere vestigingen hadden, heeft het familiebedrijf zich langzaam aan geconsolideerd aan de Gelderse Poort, tegenover het Mgr. Nolensplein, in hartje Venlo. Anno 2010, een jaar weg van het vijftigjarig bestaan, telt het winkelcentrum Die 2 Brüder von Venlo twee verdiepingen, met in totaal ruim 20.000 verschillende producten. Op de begane grond is de supermarkt van 3500 vierkante meter, die in niets aan een Nederlandse supermarkt doet denken. Daar bevindt zich ook het Douwe Egberts café en cadeauwinkel en is de servicebalie sinds kort omgebouwd tot tabaksverkooppunt. Op de bovenverdieping bevinden zich drogisterij, non-foodafdeling, een koffiepadshop en een restaurant met tweehonderd zitplaatsen. Die 2 Brüder von Venlo heeft ruim tweehonderd medewerkers in dienst, die ook zijn geselecteerd op hun Duitse taalvaardigheid. Zeelen: “Omgerekend naar fte’s gaat het om bijna 130 medewerkers.”

Venlo heeft zich vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw ontwikkeld tot stad voor de Duitse kooptoerist. Die 2 Brüder von Venlo heeft daar een groot aandeel in gehad. Onder het Monseigneur Nolensplein is een ondergrondse parkeerplaats, waar plaats is voor bijna zeshonderd auto’s. Er staan altijd veel meer auto’s met een Duits dan met een Nederlands kenteken.

Sinds half april heeft Die 2 Brüder von Venlo ook een agf-afdeling. “Waardoor we nu een complete supermarkt zijn”, zegt Loek Zeelen. “De cirkel is eigenlijk rond, want door het uitsluiten van agf kon Die 2 Gebrüder worden wat het nu is. Natuurlijk wilden we al langer agf verkopen. We hadden echter een gentlemen’s agreement met De Mop, onze buren in dit blok aan het Nolensplein met een groentezaak. De afspraak was dat wij geen groenten en fruit zouden verkopen als De Mop geen koffie verkocht. De Mop is, helaas, echter failliet. Daarmee kwam het gentlemen’s agreement te vervallen.”

Die 2 Brüder von Venlo heeft pogingen ondernomen om het leeggekomen pand van De Mop te kopen of te huren, maar de onderhandelingen met de eigenaar liepen op niks uit. “We hebben daarop besloten in onze supermarkt ruimte vrij te maken voor een agf-afdeling in zelfbediening. Op diverse plekken in de supermarkt zijn wat zaken verschoven of verplaatst om die 150 vierkante meter voor de agf-afdeling te vinden. De Mop deed veel aan grote zakken agf, een soort partijhandel. Wij verkopen de agf echter op een manier zoals dat in de meeste Nederlandse supermarkten wordt gedaan. In tegenstelling tot de meeste supermarkten staat onze agf-afdeling niet in bij de opening van de supermarkt, maar in het midden, vlak bij onze visafdeling.”

Koffie, koffie, koffie

De supermarkt van Die 2 Gebrüder von Venlo opent met koffie, koffie en nog eens koffie. Duitse koffiemerken voeren er de boventoon. De koffie-afdeling omvat twee bedieningsafdelingen waar koffie vers wordt gemalen. “Dat we met koffie openen, is niet zo verwonderlijk. Het omzetaandeel koffie ligt tegen de 30 procent aan. Koffie is een van de belangrijkste redenen voor de Duitsers om hier boodschappen te komen doen. Zo staan die pakken koffie alvast in de winkelkar als de verder door de winkel lopen om in alle rust hun boodschappen te doen.”

95 Procent van de klanten en omzet – “waarvan alleen wíj bij Die 2 Brüder von Venlo weten hoe hoog die is” – komt uit het Duitsland. De resterende 5 procent komt uit Venlo. “Deze klanten kopen bij ons vooral vers. In tegenstelling dus tot de Duisters, die voornamelijk voor de producten komen waar ze op besparen. Koffie, thee en de laatste paar jaar ook drank in blik. Duitsland heeft statiegeld ingevoerd op de kleine blikjes bier, water, cola en sinaasappelsap. Sinds de invoering van dat statiegeldsysteem hebben wij de omzet in die categorie zeker drie keer over de kop zien gaan. Klanten lopen hier met volle karren alleen maar blikjes drank – en koffie – weg.”

Koffie en blikjes drank zijn niet de categorieën waar supermarktondernemers normaliter veel geld aan overhouden. Zeelen: “Dat verandert echter als die een hoge omloopsnelheid hebben. Die producten hebben dat bij ons. We kopen de koffie ook zelf in, zowel in Duitsland en in Nederland. We hebben bovendien ons eigen Die 2 Brüder von Venlo-koffie. Dat is een hardloper.”

De inkoop regelt het Venlose familiebedrijf ook helemaal zelf. “Voor een deel worden we beleverd door Groothandel Verbruggen in Mill. Als het even kan doen we de inkoop echter helemaal zelf. Zelfstandigheid is voor ons een groot goed. Die is ook nodig om een winkel, zoals wij die hebben, te kunnen aansturen. De lijntjes zijn kort en als we iets willen veranderen, dan doen we dat. We hoeven geen hoofdkantoor te vragen of dat kan instemmen met onze inzichten. Onze afdelingschefs gaan regelmatig bij supermarkten in Duitsland kijken. Als ze daar producten zien die het goed doen, kunnen we ze héél snel in ons eigen assortiment opnemen.”

Voertaal Duits

De voertaal in Die 2 Brüder von Venlo is Duits; medewerkers spreken onderling Venloos dialect, dat overigens al bijna half-Duits is. “We kiezen duidelijk voor de Duitse kooptoerist. Alle communicatie in dit winkelcentrum gebeurt in het Duits. We willen dat die mensen zich bij ons thuis voelen, niet worden opgejaagd. Want het is toch zo dat klanten die zich thuis voelen, langer blijven en voller weer naar buiten gaan. We proberen het hele winkelcentrum een vriendelijke, gemütliche sfeer mee te geven. We hebben een medewerker die tevens kunstschilder is. Zijn reproducties van enkele van Rembrandts meest bekende schilderijen sieren de bovenste etage.”

Het originele concept van Die 2 Brüder von Venlo is aanvankelijk gekopieerd door zaken als Ludwig aus Venlo en Ahold-dochter Ter Huurne. Maar die hebben rond de eeuwwisseling de handdoek in de ring gegooid en de omzet aan die 2 Brüder von Venlo gegeven. Ahold heeft echter opnieuw belangstelling getoond voor de Duitse klant. In Het Tref aan de Nijmeegseweg in Venlo, waar Albert Heijn een naamloze AH XL heeft, is vorig jaar een uitgebreid op de Duitse kooptoerist afgestemd assortiment opgenomen. In Het Tref wordt zowel in het Nederlands als in het Duits gecommuniceerd.

De tegenstand die Die 2 Brüder von Venlo begin jaren zestig van de vorige eeuw in Venlo opriep, is grotendeels verstomd. Venlo leeft economisch van de Duisters die de grens overkomen op zoek naar een voordeeltje en een gezellige dag uit. “We zijn ook blij met de Venlonaren die bij ons boodschappen komen doen. Zij nemen het voor lief dat hier het meeste in het Duits gaat. Men treedt Duitsers over het algemeen minder agressief tegemoet dan tot vroeger nog het geval was. Er blijft alleen een groot probleem hier in Venlo met de Duitse zondagen. Die kunnen ook wij niet oplossen. Er zijn een aantal Duitse feestdagen, die midden in de week kunnen vallen, zoals 1 mei Dag van de arbeid en 3 oktober, de dag van de Duitse hereniging. De Duitsers komen dan massaal naar Venlo, omdat ze weten dat de winkels hier dan open zijn. De stad in en uitkomen, is op die dagen een groot probleem en zorgt voor overlast voor de inwoners van Venlo.”

Blijft voor die 2 Brüder von Venlo ondertussen de onzekerheid wat Brussel gaat doen. “Zolang er in Duitsland een Kaffee- und Teesteuer bestaat, zullen de Duitsers blijven komen. We zijn het meest bang voor een gelijktrekking van de prijzen door overheidsmaatregelen.”